Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ EPA, nến thơm là nguồn độc hại tiềm năng gây ô nhiễm không khí trong nhà. Vậy những nguy cơ tiềm ẩn của nến thơm là gì?
1. Về nến thơm
Nến thơm được sử dụng từ thời cổ đại và xuất xứ từ nhiều vùng đất khác nhau trên thế giới. Những người Ai Cập cổ đại đã tạo ra các đèn hương từ mỡ động vật và thêm các tinh dầu thơm từ các loại cây thảo mộc, hương thảo, cây ngũ gia bì, cây mỏ quạ và các tinh dầu tự nhiên khác.
Ấn Độ cũng có truyền thống lâu đời sử dụng nến thơm trong các nghi lễ tôn giáo và văn hóa. Người Ấn Độ tạo ra các nến từ sáp trái cây, sáp đậu nành hoặc sáp ong và thêm các hương liệu tự nhiên như hoa hồng, cam, oải hương cùng nhiều loại gia vị khác để tạo mùi.
Nến thơm là loại nến được làm từ chất liệu thơm và thường được sử dụng để tạo ra mùi hương dễ chịu và thoải mái trong không gian. Nến thơm có thể được làm từ nhiều chất liệu khác nhau như sáp đậu nành, sáp ong, sáp paraffin hoặc các chất hữu cơ khác. Chất liệu này được pha trộn với các tinh dầu thơm tự nhiên hoặc hương liệu nhân tạo để tạo ra mùi hương thơm phức hợp.
Khi đốt nến thơm, nhiệt độ cao từ ngọn lửa làm cho sáp tan chảy và tinh dầu thơm bay hơi, lan tỏa mùi hương trong không gian xung quanh. Nến thơm thường được sử dụng để tạo ra không gian thư giãn, tạo cảm giác ấm cúng, giảm căng thẳng và lo lắng. Nến cũng thường được sử dụng tại các buổi tối lãng mạn hoặc tạo không gian dịu dàng trong các sự kiện đặc biệt.
Ngày nay, nến thơm thường ít sử dụng các nguyên liệu tự nhiên mà thay vào đó là các chất hóa học không lành mạnh. Các hóa chất sử dụng trong quá trình tạo màu, làm đặc và bảo quản nến thơm có thể có hàm lượng độc hại cao.
Một số loại tinh dầu và hương liệu có thể chứa các chất gây ung thư hoặc có khả năng gây tổn hại cho hệ hô hấp và bề mặt da khi tiếp xúc. Hơn nữa, quy trình sản xuất và sử dụng nến thơm có thể phát thải ra môi trường các khí độc, khói bụi gây ô nhiễm không khí và tăng nguy cơ cháy nổ cao trong nhà.
2. Những nguy cơ tiềm ẩn của nến thơm
2.1. Tác động đến chất lượng không khí
Việc sử dụng nến thơm có ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng không khí trong không gian sống. Nến thơm có thể giải phóng các hóa chất độc hại vào không khí, ngay cả khi không được sử dụng. Một số nguyên liệu sử dụng trong quá trình sản xuất nến thơm có thể chứa các hương liệu và chất gây dị ứng nguy hiểm.
Theo nghiên cứu “Ô nhiễm không khí do nến thơm” vào năm 2008, nến thơm có thể thải ra các chất độc như bồ hóng và chì. Mức độ bồ hóng cao khi có nhiều liên kết cacbon, thậm chí có thể tạo ra muội than lưu giữ trong không gian hơn 4 tháng. Nghiên cứu cũng cho biết mức độ chì do đốt nến thơm có thể cao gấp 10 – 36 lần so với tiêu chuẩn EPA.
Một nghiên cứu vào năm 2015 được đăng tải trên Tạp chí Vật liệu độc hại đã cho thấy nến thơm giải phóng nhiều hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) bao gồm cả hương thơm dễ chịu và các thành phần độc hại cả trước khi thắp sáng (tắt) và khi thắp sáng (bật). Các hợp chất carbonyl và VOC được phát thải ra từ một số hương liệu trong nến bao gồm hương hoa, dưa kiwi, dâu và vani. Hơn nữa, formaldehyde được phát hiện có nồng độ phát thải cao nhất ở nến thơm sử dụng hương liệu dâu (2098 ppb).
Một số loại nến thơm được làm từ sáp paraffin, một sản phẩm phụ của dầu mỏ. Theo Hiệp hội Nến Quốc gia (National Candle Association), paraffin là loại sáp nến được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Nghiên cứu của Ý được cung cấp bởi Tạp chí Nghiên cứu khoa học môi trường và ô nhiễm cho biết nến được tạo thành từ các loại sáp paraffin có khả năng phát thải một số hidrocacbon thơm đa vòng, aldehyde chuỗi ngắn và hạt vật chất. Điều này dẫn đến nồng độ các chất gây ô nhiễm trong không khí tăng cao.
2.2. Tác động đến sức khỏe con người
Nến thơm chứa những nguy cơ tiềm ẩn, nguy hiểm đối với sức khỏe con người. Nến thơm có thể chứa các hương liệu và hóa chất có khả năng gây ung thư hoặc gây kích ứng đối với hệ hô hấp và da. Đặc biệt, ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, chất phát thải từ nến thơm có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thai nhi và gây nguy hiểm ở người mẹ.
Một nghiên cứu năm 2005 của Đại học Nam Florida cho biết đốt nến sáp parafin giải phóng các hóa chất độc hại, bụi mịn và bồ hóng với nồng độ cao trong không khí. Các hạt bồ hóng siêu mịn này tương tự như khí thải động cơ diesel cả về kích thước và thành phần. Chúng xâm nhập vào phổi và được hấp thụ vào máu gây ra các bệnh liên quan đến hô hấp và tim mạch.
Kết quả từ nghiên cứu “Mức độ tiếp xúc với nến thơm và tỷ lệ mắc các triệu chứng hô hấp ở sinh viên đại học trẻ tuổi” dựa trên dữ liệu của 712 đối tượng tham gia cho thấy 65.7% tỷ lệ sử dụng nến thơm. Trong đó, 74.9% người sử dụng là nữ giới, 34.8% số người sử dụng nến thơm hơn 4 lần/tháng và 40.2% số người thắp nến thơm khoảng 20 – 40 phút mỗi lần. 24,8% trong tổng số người sử dụng nến gặp các vấn đề về sức khỏe bao gồm đau đầu (15.2%), khó thở (8.9%) và ho (7.8%).
Hơn nữa, việc sử dụng nến thơm thường xuyên 5 – 6 lần trong tuần làm gia tăng trạng thái thở khò khè và tiếp xúc với nến thơm hơn 60 phút có tăng tỷ lệ đau đầu cao hơn 1.42 lần, hắt hơi 1.29 lần và thở khò khè 1.23 lần.
Ngoài ra, trong một nghiên cứu tại các nước Mỹ, Australia, Thụy Điển và Anh, 32.2% người dân được cho là nhạy cảm với hương thơm (tương ứng là 34.7%, 33.0%, 27.8%, 33.1%). Các vấn đề sức khỏe thường được báo cáo bao gồm khó thở (16.7%), các triệu chứng niêm mạc (13.2%), đau nửa đầu (12.6%), kích ứng da (9.1%) và hen suyễn (7.0%).
2.3. Tác động đến môi trường động vật và thực vật
Nến thơm tác động tiêu cực đến môi trường động vật và thực vật thông qua sự sản sinh các chất nguy hiểm. Khi đốt nến thơm, các chất gây hại như VOC bao gồm formaldehyde và benzen được phát thải vào không khí. Những chất này có thể gây ô nhiễm không khí trong nhà, tác động trực tiếp đến sự phát triển của động vật và thực vật.
Động vật, đặc biệt là các loài nhạy cảm, có thể bị ảnh hưởng bởi các hương liệu và chất hóa học trong nến thơm. Các loại nến chứa hương liệu có thể gây dị ứng đối với hệ hô hấp và da của động vật gây tình trạng kích ứng da, thậm chí là bệnh nấm.
Hơn nữa, một số loài thực vật trong nhà có thể bị ảnh hưởng bởi các chất phát thải khi đốt nến thơm, đặc biệt là formaldehyde. Formaldehyde có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình quang hợp bằng cách ức chế hoạt động của các hạt quang hợp trong cây. Hạt quang hợp có chức năng hấp thụ ánh sáng và chuyển đổi năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học để sử dụng trong quá trình tổng hợp thức ăn của cây. Nếu formaldehyde tác động trực tiếp lên các hạt quang hợp thì cây sẽ giảm khả năng hấp thụ ánh sáng và ảnh hưởng đến sự phát triển.
Việc sử dụng nến thơm trong nhà không những gây ô nhiễm không khí mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, động vật và sự phát triển của thực vật. Để giảm thiểu những tác động tiêu cực của nến thơm, mọi người nên lựa chọn các loại nến thân thiện với môi trường, không chứa các hương liệu và hóa chất độc hại và đảm bảo sử dụng trong không gian thoáng đãng có hệ thống thông gió tốt.
Xem thêm: Zehnder – Tuỳ chỉnh theo cảm biến CO2
Tìm hiểu và cập nhật những thông tin mới nhất về không khí tại đây.
